NLP Blogs – archief voor later gebruik

Misschien heb je NLP wel eens voorbij zien komen: een methode om jezelf beter te begrijpen, patronen te doorbreken en anders te leren denken. Maar wat is NLP nou precies?

Heel simpel gezegd: NLP gaat over hoe je binnenwereld werkt — en hoe je daar invloed op kunt uitoefenen.

Niet door grote sprongen te maken, maar door kleine aanpassingen in hoe je denkt, voelt en betekenis geeft aan situaties. En juist die kleine stappen kunnen enorme verschuivingen creëren.

Je brein doet de hele dag aan “betekenis geven”

Alles wat je meemaakt komt eerst binnen via je zintuigen: wat je ziet, hoort, voelt, ruikt of proeft. Daarna begint je brein te filteren. Zonder dat je het doorhebt.

Het filtert op onder andere:

• eerdere ervaringen;
• overtuigingen die je hebt;
• waarden die voor jou belangrijk zijn;
• je stemming;
• je fysiologie (hoe je lichaam zich voelt).

En pas daarna ontstaat jouw innerlijke verhaal over wat er gebeurt. Niet de situatie zelf bepaalt hoe jij je voelt — maar hoe jouw binnenwereld het interpreteert.

Dat inzicht alleen al geeft ruimte.

Waarom NLP zo krachtig is

NLP helpt je niet om jezelf te “fixen”. Het laat je zien hoe jouw binnenwereld werkt — zodat je ermee kunt samenwerken in plaats van erdoor overgenomen te worden.

Met NLP leer je onder andere:

• waarom je ergens op vastloopt;
• waarom je steeds in hetzelfde patroon komt;
• waarom een klein zinnetje zoveel impact kan hebben;
• en hoe je dat zinnetje kunt veranderen.

Kleine verschuivingen, grote impact.

NLP is praktisch, nuchter en toepasbaar

Wat ik fijn vind aan NLP: het blijft heel dicht bij hoe mensen écht functioneren. Geen zweverigheid, geen “visualiseer je nieuwe leven tot het verschijnt”.

Maar wél vragen als:

• wat gebeurt er in je lichaam?
• wat zeg je tegen jezelf?
• welke beelden maak je in je hoofd?
• wat doet dat met je state?

En: wat gebeurt er als je één ding daarin verandert?
Dat is waar NLP begint te werken.

Wat je uit deze blog mag meenemen

Dat je niet hoeft te wachten tot je leven verandert. Dat kleine innerlijke verschuivingen al genoeg kunnen zijn om meer rust, ruimte of helderheid te voelen.

En dat NLP je kan helpen om jezelf beter te begrijpen — op een manier die zowel nuchter als mild is.

Je binnenwereld lijkt soms een mysterie: gedachten die ineens opduiken, gevoelens die snel wisselen, situaties die je raken zonder dat je precies weet waarom.

NLP kijkt naar dit proces op een verrassend nuchtere manier. Geen magie, geen zweverigheid — gewoon een helder model dat laat zien hoe jouw brein van een gebeurtenis een ervaring maakt.

1. Alles begint bij je zintuigen

Je zintuigen pakken continu informatie op: wat je ziet, hoort, voelt, ruikt, proeft. Maar je brein kan onmogelijk alles verwerken. Dus begint het te filteren. Niet bewust — maar automatisch.

2. De filters: jouw binnenwereld kiest wat belangrijk is

Wat je brein doorlaat of weglaat hangt onder andere af van:

• je overtuigingen (“Ik moet het goed doen.”);
• je waarden (bijv. eerlijkheid, harmonie, vrijheid);
• eerdere herinneringen;
• je stemming;
• je fysiologie (ben je moe, overprikkeld?);
• je taal (“Ik moet / ik kan niet / ik ben nu eenmaal zo”).

Alles wat jij ooit hebt meegemaakt, gedacht of geleerd… schuift als laagje tussen jou en de wereld. Niet goed, niet fout — gewoon hoe je systeem werkt.

3. Dan maak je een ‘binnenwereld-versie’ van de situatie

NLP noemt dit een interne representatie: jouw eigen, unieke vertaling van de werkelijkheid. Die kan bestaan uit:

• beelden die je in je hoofd maakt;
• woorden die je tegen jezelf zegt;
• innerlijke dialogen;
• gevoelens in je lijf;
• herinneringsflarden;
• geluiden of toon die je erbij hoort.

Wat er buiten gebeurt = niet hetzelfde als wat er binnen gebeurt.

4. Die binnenwereld beïnvloedt direct je gedachten

Je gedachten komen niet uit het niets. Ze ontstaan uit hoe jij de situatie interpreteert. Als jouw binnenwereld iets vertaalt als “dit wordt moeilijk”, volgen andere gedachten dan wanneer je het vertaalt als: “dit is nieuw, maar ik mag het in stukjes leren”.

5. En gedachten beïnvloeden je gedrag

Je gedachten bepalen of je iets wel of niet probeert, of je open of gespannen een gesprek ingaat, of je jezelf laat zien of juist terugtrekt. NLP zegt dan ook vaak: gedrag is het zichtbare gevolg van je onzichtbare binnenwereld.

Wat dit voor jou betekent

Als je weet hoe je brein betekenis geeft, kun je dat proces ook beïnvloeden. Niet door jezelf te pushen, maar door helderder te zien wat er gebeurt, milder te begrijpen waarom je zo reageert en kleine aanpassingen te maken in hoe je denkt, voelt of betekenis geeft.

Ken je dat gevoel dat je in dezelfde situatie de ene dag rustig reageert, en de andere dag totaal anders? Dat heeft alles te maken met je state — je innerlijke toestand van dat moment.

In NLP is je state één van de belangrijkste bouwstenen van verandering. Omdat je state bepaalt hoe je denkt, voelt, reageert en keuzes maakt.

Je state = je binnenwereld + je lichaam + je focus

Je state is meer dan een stemming. Het is een combinatie van:

• je fysiologie (houding, ademhaling, spierspanning);
• je interne taal (wat je tegen jezelf zegt);
• je beelden/sensaties (wat je voor je ziet of voelt);
• je focus (waar je aandacht naartoe gaat).

Samen vormen deze onderdelen een soort innerlijke sfeer. Die sfeer kleurt vervolgens alles wat je denkt en doet.

Hoe je state tot stand komt

Een state ontstaat altijd door twee dingen:

• Wat er buiten gebeurt – een gesprek, een blik, een situatie.
• Wat er binnen gebeurt – je interpretatie, herinneringen, overtuigingen, innerlijke beelden en je fysiologie.

Mensen denken vaak dat ze reageren op de situatie… maar eigenlijk reageren ze op hun innerlijke vertaling ervan.

States zijn besmettelijk (maar ook beïnvloedbaar)

Als jij gespannen bent, gaat je lichaam mee:

• je ademhaling wordt hoger;
• je spieren spannen zich aan;
• je denkt sneller in problemen;
• je ziet minder opties.

Wanneer je rustig bent, is het omgekeerd: je ziet meer mogelijkheden, denkt helderder en reageert milder.

Het fijne is: je hoeft niet eerst al je gedachten te veranderen om je state te veranderen. Je kunt ook beginnen bij je lichaam.

Kleine veranderingen → grote verschuivingen

Je state kun je al beïnvloeden door kleine dingen:

• een tel langer uitademen dan in;
• je schouders bewust laten zakken;
• je blik breder maken in plaats van te focussen;
• je voeten stevig op de grond plaatsen;
• je innerlijke taal verzachten (“ik moet” → “ik mag dit in stapjes doen”).

Je innerlijke wereld reageert vaak al op dit soort mini-aanpassingen.

Waarom states belangrijk zijn binnen NLP

NLP werkt vanuit een heel logisch idee: een andere state geeft toegang tot ander gedrag, nieuwe mogelijkheden en mildere interpretaties. Daarom beginnen veel NLP-interventies niet bij “hoe los ik dit op?”, maar bij: “In welke state ben ik nu?”

Het is één van de meest directe manieren om jezelf beter te begrijpen.

We hebben ze allemaal: overtuigingen. Zinnetjes die je van binnen fluistert, vaak al zó lang dat je niet eens meer hoort dat je ze zegt.

“Dit kan ik niet.”
“Zo ben ik nu eenmaal.”
“Eerst de ander, dan ik.”
“Als ik het niet perfect doe, gaat het mis.”

Overtuigingen kleuren je binnenwereld. Ze bepalen niet alleen hoe je naar jezelf kijkt, maar ook hoe je situaties interpreteert — en daarmee hoe je reageert.

Het goede nieuws? Overtuigingen zijn geen feiten. Ze zijn aangeleerd. En alles wat is aangeleerd, kan verzacht, onderzocht of veranderd worden.

Waar komen overtuigingen vandaan?

Je overtuigingen zijn opgebouwd uit onder andere:

• eerdere ervaringen;
• dingen die je van huis uit hebt meegekregen;
• wat leraren, partners of collega’s ooit zeiden;
• je cultuur en omgeving;
• pijnlijke of mooie herinneringen;
• herhaling (heel veel herhaling).

Je brein is altijd bezig met betekenis geven. En als een bepaalde betekenis vaak genoeg terugkomt, wordt het een overtuiging. Niet omdat het waar is, maar omdat het bekend is.

Overtuigingen sturen je gedrag

Een overtuiging werkt als een innerlijke filter:

• “Ik ben niet goed genoeg” → je houdt jezelf klein;
• “Ik moet sterk zijn” → je laat geen kwetsbaarheid zien;
• “Ik moet iedereen tevreden houden” → je gaat over je grenzen;
• “Ik kan het toch niet” → je probeert het niet eens.

Zo lijkt het alsof de overtuiging je “vastzet”, terwijl het in werkelijkheid maar één mogelijke interpretatie is.

Hoe verander je overtuigingen?

In NLP doen we dat niet met brute kracht. Geen “schreeuw het gewoon weg”, geen “denk positief”. NLP werkt met milde verschuivingen op drie lagen:

1. Bewustwording

Wat is het exacte zinnetje dat je tegen jezelf zegt? Dat helder krijgen is vaak al een eye-opener.

2. Herinterpretatie (herkaderen)

Is dit altijd waar? Wil ik deze betekenis nog dragen? Wat gebeurt er als ik het zinnetje één nuance zachter maak?

Bijvoorbeeld:
“Dit kan ik niet” → “Ik kan het nog niet — en ik mag het in stukjes leren.”

3. Fysiologische ondersteuning

Een overtuiging voelt anders in een gespannen lichaam dan in een ontspannen lichaam. Een kleine verandering in ademhaling of houding kan ruimte geven voor een nieuwe betekenis.

Wat je uit dit stuk mag meenemen

Overtuigingen zijn geen beton. Het zijn verhalen die je brein heeft gekozen — vaak heel vroeger, met de informatie die er toen was.

Nu mag je nieuwe informatie toevoegen. Zacht. In jouw tempo. Met kleine verschuivingen die grote veranderingen kunnen brengen.

Herkaderen is één van de meest praktische NLP-tools. En tegelijkertijd één van de mildste.

Het gaat over iets heel eenvoudigs: de betekenis van een situatie veranderen, zodat je er anders op kunt reageren.

Het gebeurt niet in je hoofd (“denk gewoon positief”), maar in je binnenwereld — waar je interpretaties worden gemaakt.

Je reageert niet op de situatie, maar op je interpretatie ervan

Twee mensen kunnen precies hetzelfde meemaken, en toch totaal anders reageren. Dat komt omdat iedereen een eigen innerlijk kader heeft: eerdere ervaringen, overtuigingen, waarden, herinneringen, gevoeligheden en verwachtingen.

Herkaderen werkt precies op dat level: op de plek waar jouw brein betekenis geeft.

Een nieuw kader hoeft niet groot te zijn

Herkaderen gaat niet over jezelf overtuigen dat iets fantastisch is. Het gaat over een nuance verschuiven, waardoor een situatie minder zwaar of meer hanteerbaar voelt.

Voorbeelden:

• “Ik heb gefaald” → “Ik heb geleerd waar mijn grens ligt.”
• “Ik ben te gevoelig” → “Mijn gevoeligheid is informatie.”
• “Dit is moeilijk” → “Ik doe het stap voor stap.”

Zie je hoe dat werkt? Het verandert niets aan de feiten — maar wel aan de betekenis. En dát verandert je innerlijke reactie en je gedrag.

Twee soorten herkaderingen (NLP)

In NLP gebruiken we grofweg twee basisvormen:

1. Context-herkadering

Waar zou dit gedrag wél passen?

Bijvoorbeeld: “Mijn perfectionisme zit me in de weg” → “In projectplanning is het juist een kracht.”

2. Betekenis-herkadering

Wat betekent dit nog meer?

Bijvoorbeeld: “Ik durf niet goed uit te spreken wat ik nodig heb” → “Dit laat zien dat ik veiligheid belangrijk vind — dat is waardevol.”

Waarom herkaderen werkt

Je brein reageert op betekenis. Als je de betekenis verandert, verandert je binnenwereld… en daarmee je state, je gedachten en uiteindelijk je gedrag.

Kleine verschuiving → grote breathing space.

Wat je uit dit stuk mag meenemen

Herkaderen is geen trucje. Het is een manier om jezelf beter te begrijpen. Een manier om de druk van je schouders te halen. En een manier om milder, ruimer en behulpzamer betekenis te geven aan wat er gebeurt.